فلسفه روزه داری : 

فلسفه روزه داری ، تکامل جسم و جان است ، چرا که گفته اند: " عقل سالم در بدن سالم است . "دانشمندان اسلامی و غیر اسلامی در این باره جزوه ها و کتابهای زیادی نوشته اند و برخی از آثار آنرا بیان کرده اند ، از جمله : رفع سوء هاضمه ، تقویت بهداشت عمومی ، جلوگیری از آپاندیس ، پاک سازی مجاری ادرار ، رفع بیماری ها و امراض جلدی و دفع چربی های زاید .

روزه در درمان بسیاری از بیماریهای غیر قابل علاج موثر است . به هر حال نقش روزه داری در سلامت تن و تکامل روح غیر قابل انکار است.

 پیامبر (ص) فرمودند : " روزه بگیرید تا سلامت شما تضمین شود . " شاید به همین دلیل باشد که قضای روزه واجب است . حتی زن حائض که قضای نمازهایش بر او واجب نیست ، اما قضاهای روزه های نگرفته بر او واجب است .

روزه در اسلام :

روزه در اسلام عملی است که انسان برای انجام فرمان خدا از اذان صبح تا اذان مغرب از چیزهایی که روزه را باطل می‌کند خودداری نماید. صوم و صیام هر دو مصدری از ریشهٔ ص-و-م هستند که درلغت به معنی خودداری از عمل‌کردناست و به گفتهٔ بِرگ، مفهوم روزه‌گرفتن را احتمالاً از زبان‌های یهودی-آرامی وسریانی گرفته‌است، زمانی که محمد پیامبر اسلام با رسم روزه‌داری در مدینه آشنا شد و معنی واژهٔ «صوم» در سوره‌های مدنی همین است.در نزدصوفیان روزه از روش‌های سلوک بوده‌است و برخی در غذاخوردن امساک می‌کردند و اغلب روزه می‌گرفتند.  

 

آثار روزه گرفتن :

روزه ؛ چشمه رحمت الهی را در وادی دل انسانهای حق طلب جاری می کند.

روزه ؛ مائدهای آسمانی را بر سفره دل انسانهای روزه دار می چیند .

روزه ؛ در میدان صبر و بردباری ، روح انسان را استوار می سازد .

روزه ؛ ظلمت خودخواهی و خود محوری را مبدل به نورانیت تواضع و ایثار می نماید .

روزه ؛ نجات دهنده گناهکاران پشیمان ، از دهانه دوزخ است .

روزه ؛ شوق به خوبی ها و سبقت در حسنات را در وجود انسان می پروراند .

روزه ؛ زیبا کننده چهره شخصیت انسان در پرتو عبادات است .

روزه ؛ جان انسان را در مسیر نسیم های رحمت اهی قرار می دهد .

روزه ؛ پاک کننده چهره دل ، از غبار گناه و لغزش است .

روزه ؛ پلی است که انسان را از رودخانه مسموم هوای نفس عبور داده ، به ساحل سعادت می رساند.

روزه ؛ خانه تکانی دل از گناه و آلودگی است .

روزه ؛ در گوش جان انسانها ی مومن ، سرود وصل به خدا را سر می دهد .

روزه ؛ شکوفا کننده نهال ایمان در بوستان جان انسان است .

روزه ؛ تو دهنی زدن به شیطان ، این دشمن دیرینه هدایت است .

روزه ؛ شهد شیرین حضور در بهشت را در کام دل انسان مخلص فرو می ریزد .

 

روزه از دیدگاه دانشمندان غربی :

دکتر ( ژان فروموزان ) روش معالجه با روزه را ، شست و شوی اعضای بدن تعبیر می کند ، که در آغاز روزه داری ، زبان باردار است ، عرق بدن زیاد است ، دهان بدبو است و گاه آب از بینی راه می افتد ، که همه این ها علامت شروع شست وشوی کامل بدن است . پس از سه چهار روز بو برطرف می شود ، اسید اوریک ادرار کاهش می یابد و شخص احساس سبکی و خوشی خارق العاده ای میکند . در این حال اعضا هم استراحتی کافی دارند.

دکتر ( کاریو ) آمریکایی می نویسد : ( هر شخص بیمار باید در سال مدتی از غذا پرهیز کند ، زیرا مادامی که غذا به تن می رسد میکروب ها در حال رشدند ، ولی هنگامی که از غذا پرهیز می کند ، میکروبها رو به ضعف می روند . ) وی همچنین می افزاید : ( روزه ای که اسلام واجب کرده ، بزرگترین ضامن سلامتی بدن می باشد . )

دکتر ( گوئل پا ) فرانسوی می گوید : ( چهار پنجم بیماریها از تخمیر غذا در روده ها ناشی می شود که همه با روزه اصلاح می گردد . )

دکتر ( آلکسی سوفورین ) درکتاب خود می نویسد : ( جسم به هنگام روزه به جای غذا از مواد باقی مانده در بدن استفاده کرده و آن ها را مصرف می نماید و بدین وسیله مواد کثیف و عفونی ائی که در جسم هست و ریشه و خمیره بیماری ها از آن ها است ، از بین می رود . روزه سبب بهبودی همه بیماری ها است . بنابراین شایسته است که جسم خود را به وسله روزه ، نظیف و پاکیزه کنید . )

روزه مستحب :

روزه در سایر ماه‌ها غیر از ماه رمضان بجز روزهایی که روزه در آنها حرام به شمار می‌رود، مستحب است.

روزه حرام :

در اسلام در چند مورد روزه گرفتن حرام است:

  • روزه در روز عید فطر و عید قربان
  • در روزی که انسان نمی‌داند آخر ماه شعبان است یا اول ماه رمضان، اگر به نیت اول ماه رمضان روزه بگیرد، این روزه حرام است.
  • اگر کسی یقین یا گمان دارد روزه برایش مضر است، روزه بگیرد، روزه‌اش صحیح نیست.
  • روزه سکوت .
روزه مکروه :

روزه روز عاشورا، و روزی که انسان شک دارد روزه عرفه‌است یا عید قربان، مکروه‌است.

  

خلاصه کنم واین بخش را " فلسفه روزه " به سخن مولای متقیان ( علیه السلام ) مزین نمایم که امام ( ع ) در آنجا که فلسفه پاره ای از احکام را تشریح می فرماید : 

"خداوند ، روزه را برای آزمایش اخلاص مردم مقرر و فرض فرموده است ، و کسی که به پیشگاه حضرت حق اخلاص ورزد، تمامی اوصافی که در فلسفه روزه بیان شده است شامل حالش می شود ، و روزه کاملا با اخلاص روزه دار ، در رابطه است . "

همه روز روزه بودن، همه شب نماز کردن

همه ساله حج نمودن، سفر حجاز کردن

ز مدینه تا به کعبه ، سر و پا برهنه رفتن

دو لب از برای لبیّک ، به وظیفه باز کردن

به مساجد و معابد ، همه اعتکاف جستن

ز ملاهی و مناهی ، همه احتراز کردن

شب جمعه ها نخفتن، به خدای راز گفتن

ز وجود بی نیازش، طلب نیاز کردن

بخدا که هیچ کس را، ثمر آنقدر نباشد

که به روی نا امیدی ، در بسته باز کردن

< شیخ بهایی >